Ξ|Ξ   GƯƠNG SÁNG ::. LƯU TỘC VN VỚI ĐẤT NƯỚC.
Đăng ngày 24/5/2013
E-mail     Bản in

Quý Tỵ năm xưa nghe hai bà khóc, chúng tôi suýt phì cười
(QĐND) - Quê hương Cụ Vũ Thị Úc là làng Đồng Lư xưa, nay thuộc xã Tân Thịnh, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định bị giặc Pháp chiếm đóng từ cuối năm 1947. Chúng đóng đồn Tân Thành giữa xã, gần làng Đồng Lư nên chẳng kể ngày đêm, bất chợt chúng có thể xuống vây ráp sục sạo, nhưng Cụ Úc chẳng hề run sợ.
 
Trong nhà Cụ vẫn có một cái hầm nổi rất độc đáo để nuôi giấu cán bộ, bộ đội, công an, du kích hoạt động bí mật. Cái hầm nổi này có hai lớp tường bằng đất mịn ở đầu hồi phía nam ngôi nhà gỗ xoan, lợp rạ của Cụ. Hầm có chiều rộng gần một mét, phía ngoài trên xối nhà ghép kín đáo bằng những tấm rạ kẹp nan tre. Còn phía trong nhà là nơi đặt bàn thờ gia tiên tôn nghiêm, trang trọng, có bảng đại tự, đôi câu đối và các cỗ ngai, khám, bài vị, bộ đài, đôi cây đèn gỗ lõi mít sơn son thếp vàng và bát nhang sứ cổ thường xuyên nghi ngút khói hương.
 
Cụ Vũ Thị Úc, Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng nhì. Ảnh: HƯỜNG HIỂN.

Một lần vào khoảng giữa mùa thu Quý Tỵ năm 1953, lính ngụy thuộc đơn vị quân cơ động càn quét đang đi trên đường của con ngòi thuộc đất làng Võ Lao, ngòi này phân ranh giữa hai làng Đồng Lư-Võ Lao, đột ngột vượt ngòi sang xóm Hồ có nhà Cụ Úc, làm cho hàng chục anh chị em là cán bộ, du kích, thanh niên đang ở trong xóm bị bất ngờ, không kịp chạy ra núp ở các hầm bí mật nơi xa, đành dồn đến nhà Cụ Úc vội vàng leo vào hầm nổi. Trong lúc chưa ổn định, thậm chí có người còn chủ quan khúc khích cười, thì địch đã xộc vào tới cổng và ngoài sân. Trong tình thế nguy hiểm ấy, rất may có Cụ Lưu Thị Quỹ tản cư trú ngụ ở nhà Cụ Úc, là người đã từng đối đầu bao phen với giặc, nên thông minh lanh lợi đã òa lên khóc thật to và nức nở kể lể với bọn lính ngụy ngoài sân:
 
- Các anh ơi! Khổ thân tôi! Nay nhìn thấy các anh tôi càng thương nhớ con trai tôi cũng đi lính Com-măng-đô như các anh, thì mới đây bạn nó viết thư báo tin nó đã tử trận rồi! Tôi có số lính và tên đơn vị nó, anh nào biết làm ơn, làm phúc chỉ giùm để tôi đi tìm phần mộ con tôi, các anh ơi !...ời …ơi…
 
Cụ Lưu Thị Quỹ, chủ gia đình “có công với cách mạng.
Chủ tịch Hồ Chí Minh lúc sinh thời đã tặng thưởng cho
gia đình Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Ba.
Ảnh: HƯỜNG HIỂN.

Lại được Cụ Úc phụ họa cũng nghẹn ngào nức nở :

- Tội nghiệp cho bà mẹ mới mất con! Các anh cố giúp cho bà ấy đỡ rầu rĩ, buồn phiền hu, hu, hu, u…u…!

 
Hai Cụ làm cho mấy tên lính ngụy mủi lòng, nói mấy câu an ủi qua loa rồi ra cổng đi luôn. Khi xóm làng trở lại bình yên, mọi người trong hầm nổi đi ra, có cả đồng chí Đinh Thị Xuân là Ủy viên Chi ủy xã, có các nữ cán bộ du kích Sáo, Kha. (Chị Sáo hiện thường trú tại 128 phố Hàng Trống, Hà Nội. Chị Kha nay đang ở với chồng con tại thị trấn Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn), các đồng chí Thoa, Hướng (đồng chí Thoa nay là cán bộ Hội Người cao tuổi tại địa phương; còn đồng chí Hướng sau này là Xã đội trưởng thời chống Mỹ)… tất cả vui cười ầm ĩ và đều nói gần như chung một ý:

- Năm nay là năm Quý Tỵ - năm con rắn. Nhưng rất may không bị nó mò vào hầm nổi xơi tái gần chục mạng Việt Minh, là nhờ hai bà Quỹ, Úc “đóng kịch” khéo quá, làm chúng tôi cũng suýt phì cười!

 
 
LƯU QUANG HUYỀN


Gửi ý kiến của bạn
(Xin hãy viết chữ có dấu! Xin cảm ơn!)